7 daqiqa o'qish
Kompyuter klub ochish: kompyuterlar, tarmoq, soatbay narx va hisob
Kompyuter klub ochish: nechta kompyuter kerak, zonalar, periferiya, kabel tarmoq va zaxira internet, elektr va sovutish, soatbay narx va har joy hisobi.
Kompyuter klub ochishda uchta narsa birdek muhim: o'yinni tortadigan kompyuterlar, uzilmaydigan tarmoq va har bir joy vaqtining aniq hisobi. Kompyuter qanchalik kuchli bo'lmasin, ping sakrasa yoki kassada daqiqalar "yo'qolsa", klub pul yo'qotadi. Quyida — nechta kompyuterdan boshlash, tarmoq, elektr va sovutish, soatbay narx va hisob bo'yicha amaliy reja.
Nechta kompyuter va qanday zonalar
Boshlash uchun 10–15 ta kompyuter — boshqarish oson va xatoni tuzatsa bo'ladigan hajm. Kam bo'lsa, kechqurun do'stlar guruhi birga o'tira olmaydi: besh kishilik jamoaga yonma-yon besh joy kerak. Ko'p bo'lsa, ish kunlari kunduzi zalning yarmi bo'sh turadi, kompyuter esa bo'sh turganda ham eskiradi. Joy qo'shish oson, ortiqcha kompyuterni sotish qiyin.
Zalni zonalarga bo'ling:
| Zona | Kim uchun | Narx |
|---|---|---|
| Standart | ommabop onlayn o'yinlar, yakka mijozlar | asosiy |
| Kuchli kompyuterlar | og'ir grafikali o'yinlar, yuqori kadr chastotasi | yuqoriroq |
| Jamoa xonasi (5 joy) | birga o'ynaydigan guruhlar, mashg'ulotlar | eng yuqori |
Bir zona ichida kompyuterlar bir xil bo'lsin. Aks holda mijoz "qo'shni kompyuter tezroq" deb joy almashtirishni so'raydi, narx ham bahsga aylanadi. Zalga bir-ikkita konsol qo'shish ham mumkin — uni qanday tashkil qilish PlayStation klub ochish maqolasida.
Kompyuter, monitor va periferiya
Konfiguratsiyani mijozlaringiz o'ynaydigan o'yinlarga qarab tanlang, eng qimmat komplektga qarab emas. Ommabop onlayn o'yinlar o'rta darajadagi kompyuterda ham yaxshi ishlashi mumkin, og'ir o'yinlar uchun esa kuchli zonadagi bir necha joy yetadi.
- Monitor: 24–27 dyuym, yangilanish chastotasi yuqori (144 Gs va undan ortiq). O'yinchi farqni darhol sezadi.
- Disk: SSD, o'yinlar uchun zaxira joy bilan — yangilanishlar katta bo'ladi.
- Korpus: havo yaxshi aylanadigan va changni tozalash oson. Chang bir necha oyda sovutishni buzadi.
- Stol: monitorgacha yetarli masofa, sichqoncha uchun keng joy, kabellar stol ostida mahkamlangan.
Periferiya — sarf jihozi
Kompyuter yillar ishlaydi, klaviatura, sichqoncha va quloqchin esa birinchi bo'lib ishdan chiqadi: tugma bosilmay qoladi, sim uziladi, quloqchin yostiqchalari yirtiladi. Har 10 joyga kamida 2–3 komplekt zaxira saqlang va har jihozga joy raqamini yozing — qaysi biri almashtirilgani darhol ko'rinadi. Smena boshida har joyni tekshiring: ovoz bormi, sichqoncha to'g'ri yuradimi, klaviaturadagi hamma tugma ishlaydimi.
Gigiyena ham qoida bo'lsin: har seansdan keyin quloqchin va klaviaturani artish uchun salfetka va dezinfeksiya vositasi joyida tursin. O'z quloqchinini olib keladigan mijoz uni bemalol ulay olsin.
Tarmoq va internet
Kompyuter klubida internet — mahsulotning bir qismi. Ping sakragan joyga mijoz ikkinchi marta kelmaydi.
- Har kompyuter kabel orqali ulansin. Wi-Fi faqat mijozlarning telefonlari uchun, alohida tarmoqda.
- Kommutator va router hamma joy bir vaqtda o'ynaganda ham bardosh bersin. Tarmoq uskunasini havo aylanadigan, mijoz qo'li yetmaydigan joyga qo'ying.
- Ikkinchi provayderni ulang. Asosiy internet uzilsa, zaxira kanal klubni to'xtatmaydi. Bu doimiy xarajat, lekin to'la zal kechqurun bo'shab qolishidan arzon.
- Yangilanishlarni ertalab, ochilishdan oldin o'rnating. Kechki 19:00 da o'n kishi yuklab olish tugashini kutib o'tirmasin.
- Har seansdan keyin mijoz o'z akkauntlaridan chiqqanini tekshiring va buni smena qoidasiga yozing. Begona akkauntda qolgan sessiya keyingi mijoz bilan nizoga aylanadi.
Operatsion tizim, o'yinlar va dasturlarni klubda ishlatish shartlarini oldindan tekshiring: uy uchun litsenziya tijoriy foydalanishga to'g'ri kelmasligi mumkin. Shu bilan birga ro'yxatdan o'tish, soliqlar, tungi ish vaqti va voyaga yetmagan mijozlar uchun cheklovlarni yurist, soliq maslahatchisi yoki davlat xizmatlari orqali aniqlang.
Elektr, sovutish va o’rindiqlar
O'yin kompyuterlari ko'p tok oladi va ko'p issiqlik beradi. Masalan, bitta kompyuter monitori bilan o'yin paytida 400–600 Vt olsa, 12 ta joy birga taxminan 5–7 kVt bo'ladi — bunga konditsioner, yoritish va bar hali kirmagan.
- Elektr loyihasini elektrik bilan qiling: kompyuterlar bir necha alohida liniyaga bo'linsin, uzaytirgichga ulangan uzaytirgich bo'lmasin.
- Tarmoq uskunasi va administrator qurilmasini uzluksiz quvvat manbaiga (UPS) ulang. Qisqa uzilishda ular o'chmaydi, kassa ham to'xtamaydi.
- Konditsioner va ventilyatsiyani to'la zal uchun hisoblang. Kechqurun kompyuterlar va odamlar xonani tez qizdiradi: issiq zalda mijoz uzoq o'tirmaydi, kompyuter ham qiziydi.
- O'rindiq: balandligi sozlanadigan, tozalash oson materialdan. Noqulay stulda mijoz tez charchaydi va kamroq soat sotib oladi.
- Zal yoritilishi xiraroq bo'lsin, lekin chiroq ekranda aks etmasin.
Narx: soatbay, kunduzgi-tungi va oldindan to’lov
Kompyuter klubining asosiy mahsuloti — joy-soat. Narxni shu birlikda qo'ying va zonalar bo'yicha ajrating.
- Kunduzi arzonroq, kechqurun qimmatroq. Masalan, standart zonada 12:00–18:00 — 12 000 so'm/soat, 18:00 dan keyin — 15 000 so'm/soat. Chegara soatini qanday tanlash — kunduzgi va tungi tarif maqolasida.
- Chegaradan o'tgan seans ikki narxda hisoblanadi: 17:00–19:00 o'yin 12 000 + 15 000 = 27 000 so'm.
- Kuchli zona va jamoa xonasi — alohida narx, masalan 20 000 va 25 000 so'm/soat.
- Mijoz ko'pincha summa bilan keladi: "menda 20 000 bor". Kechki narxda bu 1 soat 20 daqiqa. Kassir buni har safar qo'lda hisoblamasligi kerak.
Tungi paket — kechasi bir necha soat qat'iy narxda — tungi bo'sh soatlarni to'ldiradi. Shartlari narxlar ro'yxatida aniq yozilsin: qachon boshlanadi, qachon tugaydi, mijoz erta ketsa nima bo'ladi.
Narxdan ham muhimrog'i — bandlik. Masalan, 12 ta kompyuter, o'rtacha narx soatiga 14 000 so'm. Har joy kuniga o'rtacha 6 soat band bo'lsa, oyiga 12 × 6 × 30 = 2 160 joy-soat, ya'ni 30 240 000 so'm tushum. Har joyga kuniga bir soat qo'shilsa — yana 360 joy-soat va 5 040 000 so'm, xarajatga esa asosan elektr qo'shiladi. Shuning uchun kunduzgi soatlarni to'ldirish ba'zan narxni oshirishdan ko'proq beradi.
Har kompyuter uchun hisob: ClubTime nima qiladi va nima qilmaydi
Kompyuter klubida pul odatda shunday yo'qoladi: administrator vaqtni kech yozadi, tanishiga "10 daqiqa bepul" beradi yoki mijoz joy almashtirganda hisob chalkashadi. Masalan, kuniga 30 ta seansning har birida 15 daqiqa hisobga tushmasa — bu 7,5 soat, 14 000 so'mdan kuniga 105 000, oyiga 3 150 000 so'm. Kassani nazorat qilish usullari — kassa kamomadi va xodim nazorati maqolasida.
ClubTime'da har kompyuter alohida joy sifatida qo'shiladi va o'z taymeriga ega bo'ladi:
- seans ochiq, belgilangan vaqtga yoki summaga ochiladi, tugashidan oldin ilova ogohlantiradi;
- joylar turga ajratiladi (standart, kuchli, jamoa xonasi), har turga o'z narxi; kunduzgi va tungi narx soatga qarab hisoblanadi;
- kompyuter buzilsa, seans boshqa joyga vaqti va hisobi bilan ko'chadi, tarixda ikkala joy ham ko'rinadi;
- bar qoldig'i, FIFO tannarx va haqiqiy foyda hisobda; PIN qulf bilan xodim tannarx va foydani ko'rmaydi;
- quloqchin kabi jihoz ijarasi summasi seans hisobiga va smena hisobotiga tushadi;
- smena kassasi bir bosishda topshiriladi, har yopilgan seans va smena egasining Telegram'iga keladi;
- internet uzilsa ham hisob davom etadi: ma'lumot qurilmada saqlanadi va internet qaytganda bulutga o'zi sinxronlanadi.
Endi cheklov haqida ochiq aytamiz: ClubTime mijoz kompyuterlarini boshqarmaydi. U administratorning telefoni, planshet yoki kompyuterida ishlaydi; mijoz kompyuterini yoqmaydi, o'chirmaydi va vaqt tugaganda ekranni bloklamaydi. Vaqt tugayotganini ilova administratorga aytadi, seansni esa administrator yakunlaydi. Avtomatik bloklash kerak bo'lsa, bu boshqa turdagi dastur. Kompyuterni smart rozetka orqali o'chirmang ham: to'satdan tok uzilishi tizimga va saqlanmagan ma'lumotga zarar yetkazishi mumkin.
Qisqacha
- 10–15 ta kompyuterdan boshlang, zalni zonalarga bo'ling, zona ichida kompyuterlar bir xil bo'lsin.
- Periferiya — sarf jihozi: zaxira komplekt, joy raqami va smena boshida tekshiruv.
- Har kompyuter kabel orqali, ikkinchi provayder va UPS — uzilishga qarshi sug'urta.
- Elektr va konditsionerni to'la zal uchun hisoblang.
- Narx joy-soatda, kunduzi arzonroq; bandlikni oshirish ba'zan narxni oshirishdan foydaliroq.
ClubTime'ni 15 kun bepul sinab ko'ring — barcha funksiyalar ochiq, karta kerak emas, tarifni esa faqat joylar soni belgilaydi: tariflar.